De beroemdste ontdekkingsreizigers

Snel naar

• Marco Polo

• Zheng He

• Bartolomeu Dias

• Christopher Columbus

• John Cabot

• Vasco da Gama

• Pedro Alvaraz Cabral

• Vasco Nunez de Balboa

• Ferdinand Magelhaes

• Vitus Bering

• James Cook

Zheng He was een Hui eunuch-admiraal die leefde tijdens de Chinese Mingdynastie onder de Yongle keizer. Zheng He was een moslim en werd adviseur van keizer Yongle. In 1405 leidde Zheng He een enorme vloot van 62 jonken en meer dan 100 kleinere scheepjes, met in totaal ongeveer 28.000 bemanningsleden, naar het verre Calicut in Zuid-Indië. Bij latere expedities, tussen 1407 en 1433, deed hij 40 landen rond de Indische Oceaan aan, tot in de Rode Zee en de Swahilisteden in Oost-Afrika. In 1421 vertrok op bevel van de keizer opnieuw een vloot onder leiding van Zheng He, ditmaal met als doel de wereld in kaart te brengen. De vloot splitste zich in vier eskaders die elk een deel van de opdracht uitvoerden. Meer algemeen wordt aangenomen dat Zhengs reizen zich uitstrekten over de landen rond de Indische Oceaan en in Oost-Azië. Toen de uitgedunde resten van de vloot twee jaar later terugkeerden, was China veranderd. De Yongle-keizer was opgevolgd door de Hongxi-keizer, die de reizen onmiddellijk stopzette. Het land was in zichzelf gekeerd en stond aan het begin van een eeuwenlang zelfgekozen isolement.

Bartolomeus Diaz was een Portugees zeevaarder en ontdekkingsreiziger. In 1487-1488 werd Diaz uitgezonden om de kust van Afrika te verkennen. Hij bezocht de monding van de Kongo, en zeilde verder zuidwaarts naar Namibië. Daar raakte hij in een storm, en werd van de kust weggedreven. Toen de storm ging liggen, zeilde hij terug in de richting van de kust, maar vond er geen. Zich realiserend dat hij rond de zuidpunt van Afrika was gevaren, koerste hij noordwaarts, en landde bij de Mosselbaai. Hij volgde de kust van Zuid-Afrika verder tot aan de Grote Visrivier. Op de terugweg zag hij de Kaap de Goede Hoop. Het verhaal gaat, dat hij de kaap de naam Stormkaap gaf, maar dat koning Johan II van Portugal de kaap hernoemde, omdat hij nu goede hoop had dat de zeeroute naar India snel gevonden zou worden.

Christoffel Columbus was een Genuees ontdekkingsreiziger. Columbus werd bekend door zijn 'ontdekking' onder Spaanse vlag van Amerika in 1492 . Hij kreeg drie schepen, de Pinta, Niña, en het vlaggenschip de  Santa María, en negentig man bemanning tot zijn beschikking. Op 3 augustus 1492 vertrok Columbus. Na een tussenstop op de Canarische eilanden, voor het inslaan van proviand en uitvoeren van scheepsherstellingen, begon de vloot gedreven door de Passaat aan de oversteek van de Atlantische Oceaan.  Op 12 oktober 1492 kwam er land in zicht. Columbus dacht dat hij in Indië was en noemde de inwoners Indianen. Het eiland noemde hij San Salvador. Dit eiland is een van de Bahama's. Vervolgens deed hij Cuba aan (dat hij een tijdje voor Japan aanzag). Hierna zette Columbus koers naar het oosten en ontdekte Hispaniola. Op zijn volgende reis ontdekte hij Dominica, Guadeloupe, Puerto Rico en Jamaica. Tijdens zijn derde reis in 1498 ontdekte Columbus het vasteland van Zuid-Amerika, bij de rivier de Orinoco, en het eiland Trinidad. De zeeroutes die hij uitstippelde om de oceaan over te steken — heen met de passaatwinden via de Canarische Eilanden en terug langs de Azoren — gelden nog altijd als de ideale passages. Zelf heeft hij nooit geweten dat hij een tot dan toe onbekend werelddeel, Amerika, had 'ontdekt'. Het werelddeel dat hij uiteindelijk bereikbaar maakte voor Europa, werd Amerika genoemd, naar de ontdekkingsreiziger Amerigo Vespucci. Een jaar na Columbus' dood verscheen de naam Amerika voor het eerst op een kaart.

Giovanni Caboto beter bekend als John Cabot was een Venetiaanse ontdekkingsreiziger en (her)ontdekte in 1497 in Engelse dienst Noord-Amerika. Omdat Spanje en Portugal geen belangstelling toonden, die hadden al voldoende aan hun reeds bestaande ontdekkingsreizigers, zocht hij naar een andere koninklijke sponsor voor zijn reis. Met die bedoeling reisde hij naar Engeland. In 1496 krijgt hij zijn letters patent van Koning Hendrik VII waarin hij toestemming krijgt om op zoek te gaan naar nieuwe landen, en deze voor zichzelf en Engeland in bezit te nemen. In mei 1497 vertrok Cabot met een enkel schip, de Matthew, uit Bristol. Na ruim een maand varen, bereikte hij land. Waar hij precies landde is onbekend; Newfoundland en Kaap Breton eiland zijn de meer waarschijnlijke kandidaten, maar ook Maine en Labrador worden genoemd. Hij ging aan land, en nam het gebied namens Engeland in bezit. Hij vond sporen van menselijk leven, maar heeft nooit indianen ontmoet.

Vasco da Gama was een Portugese ontdekkingsreiziger, en de leider van de eerste expeditie van Portugal naar India. Als jongeman leerde Vasco Da Gama astronomie, navigatie en wiskunde. In 1492 werd hij zeeofficier. Da Gama werd bekend doordat hij in 1497-1499 als eerste over zee van Europa naar India voer. Het grootste deel van deze route was overigens al bekend. Da Gama was echter de eerste Europeaan die de route werkelijk bevoer.

Pedro Álvares Cabral was een Portugees zeevaarder en ontdekkingsreiziger. Hij wordt meestal aangezien als de eerste Europeaan die de zeeroute naar Brazilië heeft ontdekt. Hij vertrok op 9 maart 1500 vanuit Lissabon naar India met een vloot van 13 schepen en 1500 man. Vermoedelijk was hij reeds een ervaren zeevaarder, en werd hij aanbevolen door Vasco da Gama. Zijn expeditie werd gefinancierd door koning Emanuel I van Portugal en Florentijnse kooplieden. Cabral vermeed de windstille zone langs de Afrikaanse kust en landde, door de Equatoriaalstroom daarheen gevoerd, op 22 april 1500 bij Porto Seguro op de kust van Brazilië, dat hij voor Portugal in bezit nam. Op zijn verdere tocht ronde hij Kaap de Goede Hoop en stichtte hij te Cochin in India de eerste Portugese factorij; een tweede ontstond te Cananor. Met slechts 4 van de 13 schepen - maar wel met rijk beladen - kwam Cabral op 23 juni 1501 terug in Portugal aan. Dit was de laatste grote reis voor Cabral, want Vasco da Gama werd door Koning Emanuel I van Portugal aangewezen als leider van de volgende ontdekkingsreis in 1502.

Vasco Núñez de Balboa was een Spaanse conquistador, stichter van de kolonie te Darién in het huidige Panama, en leider van de eerste expeditie die de Grote Oceaan vanuit het westen bereikte. Balboa voer in 1500 naar de Nieuwe Wereld. Op deze expeditie werd de kust van Colombia en Panama verkend. Balboa stichtte een nieuwe kolonie, Darién, aan de westelijke oever van de golf. Balboa hoorde van een grote zee die aan de overkant van de bergen zou liggen, en een rijk land (het Incarijk in Peru) verder zuidelijk. In september 1513 voer hij naar San Blas (een gelukkige keuze, daar het juist op het smalste punt van de landengte van Panama ligt), en stak Panama over. Hij bereikte de Grote Oceaan en nam deze in bezit voor Spanje. Hij noemde hem Mar del Sur (Zuidzee), omdat hij de oceaan vanaf dat punt alleen naar het zuiden kon zien. In januari 1514 kwam hij terug in Darién.

Ferdinand Magelhaes (ook wel Magellaan genoemd) was een Portugese ontdekkingsreiziger.  Magelhaes werd in een adellijke Portugese familie geboren en bracht zijn jongere jaren in Lissabon door en verdiende zijn zeevaarderssporen tijdens tochten in het Verre Oosten. In 1505 ging hij op een schip naar India waar hij het zeemanschap en de maritime oorlogsmiddelen onder de Portugese koningen leerde. Na een conflict met de Portugese koning verzaakte hij zijn nationaliteit en klopte aan bij de Spaanse koning. Hij kon hem overtuigen om een westwaarts varende expeditie te financieren, die een nieuwe weg naar de Aziatische Molukken moest opleveren. Spanje ging op dit verzoek vooral in omdat de Portugezen de oostelijke route controleerden. Magelhaes verliet Spanje in 1519. Hij overleefde een muiterij, en ontdekte vervolgens veel zuidelijker dan verwacht, een doorgang, waardoor hij na 38 dagen en 530 kilometer varen de oceaan bereikte. Hij doopte deze oceaan de Stille Oceaan omdat het water kalm was. De doorgang naar de Stille Oceaan kreeg later de naam straat Magellaan, en is de gedenkwaardigste ontdekking op zijn tocht. Met nog drie schepen begon hij vervolgens aan zijn reis naar de Molukken. Op dat moment dacht hij nog een kleine afstand te moeten afleggen, zich niet realiserend dat op dat moment de grootste oceaan ter wereld voor hem lag. Magellaan ontdekte nog de Marianen en de Filipijnen. Omdat de schepen van Magelhaes de eerste waren die een ronde om de aarde heen voeren is Magelhaes een van de beroemdste ontdekkingsreizigers geworden.

Vitus Jonassen Bering was een Deense ontdekkingsreiziger, die in Russische dienst de Beringstraat en Alaska ontdekte. Bering werd geboren in Horsens, in Jutland, maar kwam in dienst van de Nederlandse marine. Toen in 1704 Peter de Grote de Russische marine stichtte, stapte hij over naar Rusland, voer in de Zwarte Zee en de Zee van Azov en maakte zich tijdens de Grote Noordse Oorlog verdienstelijk in de strijd tegen Zweden in de Oostzee.

James Cook was een Britse zeevaarder en cartograaf, die bekend werd vanwege zijn drie ontdekkingstochten naar de Grote Oceaan. Zijn eerste geheime missie was het zoeken naar Terra Australis, een continent waarvan gedacht werd dat het in de zuidelijke Grote Oceaan, vanaf Nieuw-Zeeland oostwaarts, te vinden zou zijn. Cook vertrok in 1768, zeilde rond Kaap Hoorn, en voer vandaaruit noordwestelijk naar Tahiti. Hierna volgde hij het geheime deel van zijn orders, en voer zuidwaarts tot 40°ZB, maar vond geen land. Hierna keerde hij westwaarts totdat hij de kust van Nieuw-Zeeland bereikte, als eerste Europeaan sinds Abel Tasman in 1643. Zes maanden werden besteed aan het volledig in kaart brengen van de kusten van de beide eilanden, waarmee hij aantoonde dat het om twee eilanden ging en niet om een deel van een zuidelijk continent. Cooks eerste reis had het gebied waar Terra Australis gevonden zou kunnen worden sterk ingeperkt. Cooks tweede reis was erop gericht het continent te vinden dan wel definitief van de kaart te doen verdwijnen Cook vertrok in 1772 en na een bezoek aan Kaapstad voer hij zuidwaarts. Hij was daarbij voorzover bekend de eerste die de Zuidpoolcirkel overschreed, en kwam tot 67°15' zuiderbreedte. Cook vond geen land, hoewel hij Antarctica naar nu bekend is geworden tot op enkele kilometers genaderd is. Terra Australis was nu definitief van de kaart: Cook had aangetoond dat een eventueel zuidelijk continent slechts tussen het poolijs kon bestaan, niet in de gematigde streken van het zuidelijk halfrond. In 1776 vertrok Cook voor een derde reis. Dit keer was het doel het noorden van de Grote Oceaan, meer specifiek de kust van Noord-Amerika. Dit keer was Maui het eerste eiland dat Cook in zicht kreeg, en dit eiland, evenals de andere eilanden van de archipel, werd in kaart gebracht. De bewoners waren aanvankelijk zeer vriendelijk, en zagen Cook aan voor Lorono, de god van de voorspoed. Toen hij echter eerst wilde vertrekken, maar daarna wegens slecht weer terugkeerde, verslechterden de relaties echter aanzienlijk. Toen een boot door de eilandbewoners gestolen was, wilde Cook aan land gaan om een gijzelaar te nemen om zo de boot terug te krijgen. Van beide zijden was de situatie dreigend, en een van de Britten schoot een Hawaïaan neer. Hierop kwam het tot een handgemeen, waarin Cook en vier van zijn mannen omkwamen.